امام سجاد علیه السلام می‌ فرمایند : « نحن ابواب الله و نحن صراط المستقیم »

                                              دانلود کامل کتاب با حجم 2.6 مگابایت


ھنگام ظھور اسلام ، بردگى در سراسر جھان آن روز - حتى در مھد تمدن آن زمان یعنى یونان و روم رواج داشت ، و چون لغو چنین پدیده گسترده اى بیكباره مقدور نبود ، اسلام از راھھاى مختلفى زمینه لغو تدریجى آن را فراھم ساخت. بدین ترتیب كه از یك طرف راھھاى برده گیرى را تقلیل داده آن را محدود ساخت. از طرف دیگر آزاد سازى بردگان را كفاره بسیارى از گناھان و خطاھا و ترك واجبات قرار داد و از این رھگذر وسائل آزادى آنان را فراھم ساخت. از طرف سوم پیامبر اسلام به مسلمانان توصیه كرد كه با بردگان (ھمچون عضوى از خانواده) رفتار انسانى داشته باشند و دستور داد صاحبان بردگان از غذاھایى كه خود مى خورند و از لباسھایى كه خود مى پوشند ، به آنان بدھند .


از این گذشته ، آزاد سازى بردگان را آنچنان داراى ارزش و ثواب و فضیلت معرفى كرد كه در روایات ما بسیارى از اعمال صالح صالح ، از نظر كثرت ثواب و فضیلت ، به آزاد كردن بردگان تشبیه گشته و از این طریق مسلمانان به این كار تشویق شده اند. مجموع اینھا دیدگاه اسلام را در مورد بردگى تا حدى روشن مى سازد. (110)


برخورد خاص و ظریف اسلام و پیشوایان آن با مسئله برده و برده دارى را باید از این دیدگاه تحلیل كرد/


بارى ، در بررسى زندگانى امام چھارم نیز موضوع آزاد سازى بردگان به چشم مى خورد ، اما دامنه و سطح این عمل به حدى وسیع است كه تنھا با محاسبات بالا قابل توجیه نیست و به نظر مى رسد كه امام چھارم در این كار انگیزه ھاى والاترى داشته است. دقت در این زمینه نشان مى دھد كه امام از این اقدام نظر تربیتى و انسانى داشته است ، بدین معنا كه بردگان را خریدارى كرده مدتى تحت آموزش و تربیت قرار مى داد و سپس آزادشان مى كرد و آنان به صورت انسانھاى نمونه به فعالیت فرھنگى و تربیتى مى پرداختند و پس از آزادى نیز ارتباطشان با امام قطع نمى شد/


« على بن طاووس » ضمن اعمال ماه رمضان مى نویسد : على بن الحسین (ع) شب آخر ماه رمضان بیست نفر برده (با اندكى بیشتر یا كمتر) را آزاد مى كرد و مى گفت : خداوند در ھر شب رمضان ھنگام افطار ھفتاد ھزار نفر از اھل دوزخ را از عذاب آتش ازاد مى كند ، و در شب آخر به تعداد كل شبھاى رمضان آزاد مى كند ، دوست دارم خداوند ببیند كه من در دنیا بردگان خود را آزاد مى كنم تا بلكه مرا در روز رستاخیز از آتش دوزخ آزاد سازد/


امام ھیچ خدمتگزارى را بیش از یك سال نگه نمى داشت. وقتى كه برده اى را در اول یا وسط سال به خانه مى آورد ، شب عید فطر او را آزاد مى ساخت و در سال بعد به جاى او شخص دیگرى را مى آورد و باز او را در ماه رمضان آزاد مى ساخت و این روال تا آخر عمر او ھمچنان ادامه داشت. اما بردگان سیاه پوست را- باوجود آن كه به آنان نیاز نداشت - مى خرید و آنان را در مراسم حج به عرفات مى آورد) و آن گاه كه به سوى مشعر كوچ مى كرد ، آنان را آزاد مى كرد و جوایز مالى به آنان مى داد.(111)


به گفته یكى از نویسندگان : ھمین كه بردگان از این موضوع خبر مى یافتند ، خود را از قید بندگى اعیان و اشراف رھا ساخته به خدمت زین العابدین در مى آمدند/


زمان مى گذشت و ایام سپرى مى شد و زین العابدین ھمچنان به آزاد كردن بندگان مشغول بود. او ھر سال و ھر ماه و ھر روز به مناسبتھاى مخلتف این امر را تكرار مى كرد تا آنجا كه در شھر مدینه گروه عظیمى از بندگان و كنیزان ازاد شده آن حضرت تشكیل شده بود.(112)


چنانكه اشاره شد ، از مجموع اینھا مى توان نتیجه گرفت كه امام با این برنامه در واقع یك كانون تربتیى به وجود آورده بود : بردگان را خریدارى كرده مدتى تحت تعلیم و تربیت قرار مى داد و پس از آنكه آنھا را آزاد مى كرد ، ھر كدام یك فرد تربیت شده و الگو براى دیگران بودند. آنان پس از آزادى نیز پیوند معنوى خود را با امام قطع نمى كردند و به سھم خود دیگران را تحت پوشش تربیتى قرار مى دادند. این برنامه امام ، با توجه به محدودیتھایى كه او در ارشاد و ھدایت مستقیم جامعه با آن روبرو بود ، بسیار درخور توجه و بررسى است. (113)


110 - در این زمینه رجوع كنید به : ایرجى ، محمد صادق ، بردگى در اسلام ، پایان نامه درجه لیسانس مولف از دانشگاه تھران.


111 - اقبال الاعمال ، الطبعه الثانیه ، تھران ، دارالكتب الاسلامیه ، 1390 - ه'.ق، ص 261/


112 - سید الاھل ، عبدالعزیز ، زندگانى زین العابدین ، ترجمه حسین وجدانى ، چاپ سوم ، تھران ، انتشارات مجله ماه نو ، ص 55/


113 - در تھیه و تنظیم این بخش ، از كتاب، امام چھارم پاسدار انقلاب كربلا به قلم دوست و برادر دانشمند آقاى على اكبر حسنى استفاده شده است .


 


آخرین مطالب

» دعای توسل دیگر به امام عصر ارواحنا فداه ( شنبه 5 اسفند 1396 )
» صیحه آسمانی | خَسفِ بَیداء ( شنبه 5 اسفند 1396 )
» احکام جامع عقد موقت ( شنبه 5 اسفند 1396 )
» تحقیقی که 75 سال طول کشیده (توسط دانشگاه هاروارد) راز خوشبختی رو بر اعلام کرد ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» دعای رهبر انقلاب اسلامی در پایان شب آخر مراسم سوگواری ایّام فاطمیّه (سلام‌ اللّه‌ علیها) ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» آیا میدانید بنیانگذار پدیده عجیب و پیچیده فرستادن هنرمندان به خارج از کشور سعید امامی بوده است؟ ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» گاف #آمدنیوز یکی از #اقطاب مدرن گروهک مجذوبان! ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» جایگاه دراویش در نظام ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» ایشون محمد جواد ظریف است جلوی بیمارستان نیویورک که شاه در آن بستری بود و مرگ بر شاه می گفت! ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» نمایندگان محترم مردم را سر کار نزارید ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» کشاورزی الاغ پیری داشت که یه روز به صورت اتفاقی میفته توی یک چاه بدون آب. ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» اگر بفهمید ریشه های این جریانات چیست نه اصولگرا می شوید نه اصلاح طلب! ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» هربار ما خواستیم با دنیا ارتباط برقرار کنیم اسرائیل نگذاشت ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» دانلود ویدئو کلیپ ( جمعه 4 اسفند 1396 )
» خانواده نمونه ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» آسیب اشتغال بانوان ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» هشدارهای قابل تامل ٣٠ ماه پیش استاد رائفی پور پیرامون تحرکات مشکوک در حوزه محیط زیست و تهدید امنیت غذایی و خودکفایی کشور ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» خبرگزاری فرانسه : « بوکوحرام » ۱۱۱ دانش آموز دختر را در نیجریه ربود ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» تیتر یک « هاآرتص » : روزهای پایانی حکومت نتانیاهو ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» خط حزب ا... : پرچمی که برافراشته ماند ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» در #آمریکا ، 94 درصد زنان فعال در #هالیوود آزار #جنسی را تجربه کرده‌ اند. ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» لیلا حاتمی به نهضت سیاه نمایی علیه کشورش پیوست. ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» سازمانی که در بسیاری از کشورها به دلیل #جاسوسی ، اجازه فعالیت ندارد. ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» فک‌ کن داری با رفیقت ضد نظام تو مسکو حرف میزنی یهو جلویی ات برگرده ببینی مقام پوتینه ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» وزیر آموزش رژیم صهیونیستی تقاضای تقابل همه جانبه [اقتصادی ، دیپلماتیک ، اطلاعاتی] علیه ایران کرد ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» شواهد و ظواهر نشان میدهد که دولت قصد دارد با یک عذرخواهی دراویش و رپورتاژ رسانه‌ ای برای مظلوم نمایی آنان ، جنایات این فرقه ضاله را از ذهن مردم پاک کند! ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» واکنش سرکرده #منافقین به دستگیری دواعیش ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» رذالت یعنی اینکه ، روزنامه های حامی دولت حتی یک تیتر برای شهادت مظلومانه چندجوان بیگناه منتشرنکنند ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» سندی از مظلومیت پرسنل ناجا در درگیری ها با دراویش داعشی ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )
» پست اینستاگرامی سید مهدی رحمتی در پاسخ به بی احترامی بازیکنان الهلال ( پنجشنبه 3 اسفند 1396 )