امام سجاد علیه السلام می‌فرمایند: « نحن ابواب الله و نحن صراط المستقیم »

                                              دانلود کامل کتاب با حجم 2.6 مگابایت


ھنگام ظھور اسلام ، بردگى در سراسر جھان آن روز - حتى در مھد تمدن آن زمان یعنى یونان و روم رواج داشت ، و چون لغو چنین پدیده گسترده اى بیكباره مقدور نبود ، اسلام از راھھاى مختلفى زمینه لغو تدریجى آن را فراھم ساخت. بدین ترتیب كه از یك طرف راھھاى برده گیرى را تقلیل داده آن را محدود ساخت. از طرف دیگر آزاد سازى بردگان را كفاره بسیارى از گناھان و خطاھا و ترك واجبات قرار داد و از این رھگذر وسائل آزادى آنان را فراھم ساخت. از طرف سوم پیامبر اسلام به مسلمانان توصیه كرد كه با بردگان (ھمچون عضوى از خانواده) رفتار انسانى داشته باشند و دستور داد صاحبان بردگان از غذاھایى كه خود مى خورند و از لباسھایى كه خود مى پوشند ، به آنان بدھند .


از این گذشته ، آزاد سازى بردگان را آنچنان داراى ارزش و ثواب و فضیلت معرفى كرد كه در روایات ما بسیارى از اعمال صالح صالح ، از نظر كثرت ثواب و فضیلت ، به آزاد كردن بردگان تشبیه گشته و از این طریق مسلمانان به این كار تشویق شده اند. مجموع اینھا دیدگاه اسلام را در مورد بردگى تا حدى روشن مى سازد. (110)


برخورد خاص و ظریف اسلام و پیشوایان آن با مسئله برده و برده دارى را باید از این دیدگاه تحلیل كرد/


بارى ، در بررسى زندگانى امام چھارم نیز موضوع آزاد سازى بردگان به چشم مى خورد ، اما دامنه و سطح این عمل به حدى وسیع است كه تنھا با محاسبات بالا قابل توجیه نیست و به نظر مى رسد كه امام چھارم در این كار انگیزه ھاى والاترى داشته است. دقت در این زمینه نشان مى دھد كه امام از این اقدام نظر تربیتى و انسانى داشته است ، بدین معنا كه بردگان را خریدارى كرده مدتى تحت آموزش و تربیت قرار مى داد و سپس آزادشان مى كرد و آنان به صورت انسانھاى نمونه به فعالیت فرھنگى و تربیتى مى پرداختند و پس از آزادى نیز ارتباطشان با امام قطع نمى شد/


« على بن طاووس » ضمن اعمال ماه رمضان مى نویسد : على بن الحسین (ع) شب آخر ماه رمضان بیست نفر برده (با اندكى بیشتر یا كمتر) را آزاد مى كرد و مى گفت : خداوند در ھر شب رمضان ھنگام افطار ھفتاد ھزار نفر از اھل دوزخ را از عذاب آتش ازاد مى كند ، و در شب آخر به تعداد كل شبھاى رمضان آزاد مى كند ، دوست دارم خداوند ببیند كه من در دنیا بردگان خود را آزاد مى كنم تا بلكه مرا در روز رستاخیز از آتش دوزخ آزاد سازد/


امام ھیچ خدمتگزارى را بیش از یك سال نگه نمى داشت. وقتى كه برده اى را در اول یا وسط سال به خانه مى آورد ، شب عید فطر او را آزاد مى ساخت و در سال بعد به جاى او شخص دیگرى را مى آورد و باز او را در ماه رمضان آزاد مى ساخت و این روال تا آخر عمر او ھمچنان ادامه داشت. اما بردگان سیاه پوست را- باوجود آن كه به آنان نیاز نداشت - مى خرید و آنان را در مراسم حج به عرفات مى آورد) و آن گاه كه به سوى مشعر كوچ مى كرد ، آنان را آزاد مى كرد و جوایز مالى به آنان مى داد.(111)


به گفته یكى از نویسندگان : ھمین كه بردگان از این موضوع خبر مى یافتند ، خود را از قید بندگى اعیان و اشراف رھا ساخته به خدمت زین العابدین در مى آمدند/


زمان مى گذشت و ایام سپرى مى شد و زین العابدین ھمچنان به آزاد كردن بندگان مشغول بود. او ھر سال و ھر ماه و ھر روز به مناسبتھاى مخلتف این امر را تكرار مى كرد تا آنجا كه در شھر مدینه گروه عظیمى از بندگان و كنیزان ازاد شده آن حضرت تشكیل شده بود.(112)


چنانكه اشاره شد ، از مجموع اینھا مى توان نتیجه گرفت كه امام با این برنامه در واقع یك كانون تربتیى به وجود آورده بود : بردگان را خریدارى كرده مدتى تحت تعلیم و تربیت قرار مى داد و پس از آنكه آنھا را آزاد مى كرد ، ھر كدام یك فرد تربیت شده و الگو براى دیگران بودند. آنان پس از آزادى نیز پیوند معنوى خود را با امام قطع نمى كردند و به سھم خود دیگران را تحت پوشش تربیتى قرار مى دادند. این برنامه امام ، با توجه به محدودیتھایى كه او در ارشاد و ھدایت مستقیم جامعه با آن روبرو بود ، بسیار درخور توجه و بررسى است. (113)


110 - در این زمینه رجوع كنید به : ایرجى ، محمد صادق ، بردگى در اسلام ، پایان نامه درجه لیسانس مولف از دانشگاه تھران.


111 - اقبال الاعمال ، الطبعه الثانیه ، تھران ، دارالكتب الاسلامیه ، 1390 - ه'.ق، ص 261/


112 - سید الاھل ، عبدالعزیز ، زندگانى زین العابدین ، ترجمه حسین وجدانى ، چاپ سوم ، تھران ، انتشارات مجله ماه نو ، ص 55/


113 - در تھیه و تنظیم این بخش ، از كتاب، امام چھارم پاسدار انقلاب كربلا به قلم دوست و برادر دانشمند آقاى على اكبر حسنى استفاده شده است .


 


آخرین مطالب

» استاد رائفی پور : ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» کمپین اهدای خون شیعه برای سال دوم آغاز به کار کرد ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» خانم مسلمانى از اهالى نیویوک به زنان مسلمان دفاع شخصى مى‌آموزد ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» ایده دوچرخه فیلتردار برای هوای آلوده در چین ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» گرامیداشت حماسه عاشورا هرسال پرشورتر و گسترده‌تر است ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» مطالبه‌گری درباره اهداف انقلاب ، وظیفه مجلس خبرگان است ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» عزت جمهوری اسلامی بواسطه مجاهدت جوانانی مانند شهید حججی بدست آمده است ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» نمی‌گویم با دنیا قطع رابطه کنیم اما «پای قدرتمند خود را با عصای بیگانه عوض نکنید!» ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» واکنش رهبر انقلاب به نطق رئیس جمهوری آمریکا در سازمان ملل : ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» مادری ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» امام کاظم (ع) فرمودند : ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» دعای فرج ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» خیانت به خدا ، پیامبر و اهل بیت... ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» کتاب "ظهور حضرت مهدی از دیدگاه اسلام و مذاهب جهان" ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» اگر کاری خوب است ، آن را به‌خاطر ملاحظه دیگران ترک نکنید ( پنجشنبه 30 شهریور 1396 )
» تجارت یک طرفه فرانسه به عنوان پلیس بد برجام با ایران ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» امام صادق علیه السلام فرمود : ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» عیب‌جویی آفت صمیمیت در رابطه زوجین است. ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» امامت در خردسالی ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» رسول اكرم - صلی الله علیه و آله - ‌فرمود: ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» امام علی علیه السلام : ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» رمان مهدوی ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» ابزارهای مسیحیان برای سقوط اندلس ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» پیامبر اکرم (ص) فرمودند: ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» شمائل حضرت مهدی ( چهارشنبه 29 شهریور 1396 )
» پس از ظهور ( سه شنبه 28 شهریور 1396 )
» عده‌ای -یقینا بالغرض- زن را از جایگاه حقیقی خود جدا کرده و در حال ارائه الگوی مرد شدن به زنان هستند! ( سه شنبه 28 شهریور 1396 )
» تلگراف : ( سه شنبه 28 شهریور 1396 )
» پیدا شدن ۲۲ بوته گندم از بذر تراریخته در یک مزرعه در ایالت واشنگتن آنقدر جنجالی شد که وزارت کشاورزی #آمریکا اطلاعیه صادر کرد. ( سه شنبه 28 شهریور 1396 )
» چگونه از همسرمان گله کنیم ( سه شنبه 28 شهریور 1396 )